Дауыстық көмекшілер акцентпен айтылған қазақ сөзін түсінетін болды
Сөйлеуді танитын жаңа модельдер акцентпен, жылдам айтылған сөзді де, бір сөйлемде қазақ және орыс сөздері араласқан сөзді де ажыратады.
Сіз үшін: Қазақша хабарлама мен жазбаны теріп отырмай, айтып жазғызуға болады

Жақында ғана дауыстық көмекші қазақ тілін тек «диктор» сияқты айтқанда түсінетін: баяу, анық, бір де бір орыс сөзінсіз. Алматы не Шымкент көшесінде қалай сөйлесе, солай айтсаңыз, мәтінде мағынасыз сөздер шығатын. Сондықтан көп адам қазақша хабарламаны айтып жазғызуды қойып, қайтадан пернетақтаға оралды.
Енді жағдай өзгеріп келеді. Сөйлеуді танитын жаңа модельдер күнделікті тірі сөзді түсінеді: акцентпен, жылдам айтылған сөзді, жергілікті сөздерді және араласқан тіркестерді де. Не өзгергенін, оның себебін және бұл мүмкіндікті қалай дұрыс пайдалануға болатынын түсіндіреміз.
Бұрын неге шықпайтын
Сөйлеуді тану моделі дәл мәтіні бар жазбалардан үйренеді. Ол мыңдаған мысалды тыңдап, қай дыбыс қай сөзге сәйкес келетінін есте сақтайды. Егер оқыту деректерінде таза, студияда жазылған сөз көп болса, модель тек соны жақсы түсінеді.
Қазақ тілінде ұзақ уақыт солай болды: жазба аз, оның көбі — мәтінді ұқыпты оқу. Ал өмірде адамдар басқаша сөйлейді. Жалғауларды жұтып қояды, жылдам айтады, қазақ сөйлемінің ортасына орыс сөзін қосады: «Ертең встречаға барамын», «Файлды скинь». Ескі модель үшін мұндай сөйлем — бейтаныс дыбыстар жиыны. Ол ең ұқсас сөзді қоя салатын, көбіне орынсыз.
Не өзгерді
Жаңа модельдер мыңдаған сағаттық тірі жазбаларда оқытылды. Дереккөздер — адамдар еркін сөйлейтін жерлер:
- анықтама қызметтеріне келген қоңыраулар;
- подкасттар;
- әлеуметтік желідегі бейнелер.
Мұндай жазбаларда бұрын жетпеген нәрсенің бәрі бар: түрлі акцент, шу, бір-бірінің сөзін бөлу, араласқан тіл, ауызекі сөздер. Сондықтан модельдер енді жергілікті сөздерді, жылдам сөйлеуді және қазақ пен орыс сөздері қатар келген сөйлемдерді ажыратады.
Астанадағы әзірлеушілер тобының бағалауынша, қазақша сөйлеуді мәтінге айналдырғандағы қателер бір жылда шамамен екі есе азайған. Пайдаланушы үшін бұл айқын айырмашылық: бұрын әр сөйлемді түзетуге тура келетін, енді түзету әлдеқайда аз.
Кім көбірек ұтты
Бұдан әсіресе егде жастағы адамдар мен өңір тұрғындары ұтты. Бұрын жүйе олардың айтылымын түсіне бермейтін: интонация, кейбір дыбыстардың айтылуы, жергілікті сөздер модельді шатастыратын. Ал оларға дауыспен жазу аса қажет: телефонда, әсіресе қазақ әріптерімен, жылдам теру бәріне бірдей ыңғайлы емес.
Жастарға да пайдасы бар. Студент сабақтан кейін ойын айтып жазып қоя алады. Кәсіпкер жолда келе жатып клиентке жауап береді. Журналист әңгіменің бір бөлігін тез мәтінге айналдырады. Бұрын қазақша дауыстық енгізу сәттілікке байланысты еді, енді оны күн сайын қолдануға болады.
Тағы бір пайдасы — тілге деген көзқарас. Адам қазақша жазуды ыңғайсыз деп санаса, орысша не латынша әріптермен жаза салады. Дауыспен жазу оңай болған сайын, ана тілінде жазылған хабарлама да көбейеді. Бұл ұсақ нәрсе сияқты көрінгенімен, күнделікті тілдің тірі қалуына әсер етеді.
Модель әлі қай жерде қателеседі
Шектеулер әлі бар, оларды есте ұстаған жөн:
- Көше шуы. Жел, көліктер, дәмханадағы музыка сөзді естуге кедергі келтіреді. Тыныш жерде нәтиже әлдеқайда жақсы.
- Сирек есімдер. Ерекше аты-жөнді модель оған ұқсас кәдімгі сөз етіп жазуы мүмкін.
- Жер атаулары. Ауыл, көше, аудан атаулары, әсіресе аз танымалдары, жиі бұрмаланады.
Араласқан сөзде де бір нәзік жайт бар. Модель орыс сөзін дұрыс түсінгенімен, оны күтпеген түрде жазуы не оған қазақ жалғауын басқаша жалғауы мүмкін. Мағына көбіне сақталады, бірақ ресми хатта мұндай мәтінді түзеткен дұрыс.
Қазақстандағы оқырманға: қазір не істеуге болады
Қазақша кейде болса да жазатын болсаңыз, дауыстық енгізуді қайта байқап көріңіз, бұрын көңіліңіз толмаса да.
- Телефондағы пернетақта мен дауыстық көмекшіні жаңартыңыз: жаңа модельдер жаңартулармен бірге келеді.
- Дауыстық енгізу баптауларында қазақ тілін таңдаңыз. Бірнеше тіл қосуға болса, орыс тілін де қосыңыз.
- Қарапайымнан бастаңыз: достарға қысқа хабарлама, жазба, істер тізімі.
- Әдеттегі қарқынмен сөйлеңіз, сөзді созудың қажеті жоқ: жаңа модельдер кәдімгі сөйлеуге есептелген.
- Ұзақ мәтін айтқанда шудан алыстаңыз.
- Есімдерді, мекенжайларды және жер атауларын ерекше мұқият тексеріңіз немесе қолмен жазыңыз.
Ең басты ереже: маңызды хабарламаны жібермес бұрын мәтінді қайта оқып шыққан жөн. Оқытушыға хат, клиентке жауап, жұмыс чатындағы хабарлама — бәрін көзбен тексерген дұрыс. Аты-жөндегі не мекенжайдағы бір әріп қатесі үнемделген бір минуттан қымбатқа түсуі мүмкін.
Дауыспен жазу ұқыптылықты алмастырмайды, бірақ күнделікті ұсақ жұмыстан босатады. Телефонда жазу ұзақ уақыт ыңғайсыз болған тіл үшін бұл — үлкен қадам.




Пікірлер
Пікір қалдыру үшін кіріңізӘзірге пікір жоқ — бірінші болып жазыңыз.